Choroby Mimo troskliwej pielęgnacji i właściwego żywienia kanarek może zachorować. Im lepiej znamy naszego podopiecznego, tym szybciej zauważymy jego nienaturalne zachowanie. Charakterystyczne dla konkretnej choroby objawy pojawiają się u ptaków dość późno. Dlatego musimy stale kontrolować odchody ptaka, których zmieniona konsystencja jest często pierwszym sygnałem alarmowym. Inne niepokojące objawy to: nastroszone pióra, apatia, senność, brak apetytu, przyspieszony oddech, wyraźna niechęć do jedzenia i picia. Nawet lekarzowi weterynarii trudno postawić właściwą diagnozę, co dopiero laikowi. Nie próbujmy więc na własną rękę rozpoczynać leczenia, lecz zasięgnijmy jak najszybciej fachowej porady. Jedyne, co powinniśmy zrobić, to zapewnić naszemu podopiecznemu wyższą temperaturę w klatce. Do tego celu nadaje się nawet biurkowa lampka, którą stawiamy nad klatką w ten sposób, by chory ptak mógł wybrać sobie kąt cieplejszy lub chłodniejszy. Gdy mamy do czynienia z biegunką, to z pewnością ułatwimy lekarzowi weterynarii postawienie trafnej diagnozy, dostarczając próbkę kału. Usuwamy więc z klatki podłoże i wyścielamy podłogę czystym papierem. Po godzinie wyjmujemy papier, zbieramy z niego kał nożem i wkładamy do czystego słoika. Pożądane jest również zabranie do lekarza próbki pokarmu i wody. Chorego kanarka nie przewozimy w jego klatce, gdyż mógłby on na skutek kołysania odnieść urazy, a nawet się zabić. Potrzebujemy do tego transportówki. Funkcję tę może spełnić dość ciasna skrzyneczka z otworkami zapewniającymi dopływ powietrza. W chłodny lub deszczowy dzień powinniśmy uważać, by pacjenta nie wyziębić w czasie transportu. Wstawmy więc transportówkę do wyścielonego kocykiem koszyka, a na dno połóżmy butelkę z gorącą wodą.
Aspergiloza
Duszność, stale otwarty dziób, wyciek z nosa, chudnięcie są objawami tej choroby wywołanej przez grzyb Aspergillus. Przyczyną jest zwykle zagrzybiony, nieświeży pokarm. W płucach i jelitach grzyby te rozmnażają się w bardzo szybkim tempie i mogą doprowadzić nawet do śmierci. Dlatego też powinniśmy dbać, by pożywienie naszego kanarka było świeże, niezbyt długo magazynowane i nie przechowywane w wilgotnym i ciepłym miejscu. Aspergiloza rozpoznana dostatecznie wcześnie jest uleczalna. Poza leczeniem pacjenta musimy też dokładnie zdezynfekować klatkę, by zapobiec powtórnemu zakażeniu grzybem.
Biegunka
Wahania temperatury, nieświeży pokarm, nagłe zdenerwowanie mogą być przyczyną luźnego kału. Kanarkowi należy podać herbatkę rumiankową do picia, a do pokarmu dosypać odrobinę węgla. Podnosimy też (najłatwiej za pomocą lampy) temperaturę w klatce. Jeżeli biegunka nie ustąpi w ciągu najbliższych 48 godzin, jesteśmy zmuszeni udać się do lekarza weterynarii. Dłużej nie powinniśmy czekać, aby nie dopuścić u chorego ptaka do zbyt dużego odwodnienia i utraty soli mineralnych. Warto od razu zabrać ze sobą do zbadania próbkę kału, co z pewnością umożliwi lekarzowi weterynarii postawienie trafnej diagnozy.
Białaczka
Białaczka(Leucosis; Leucosis)Przyczyna choroby wirusy z podrodziny Oncovirinae. Gatunek kury, indyki, przepiórki japońskie. Wiek 16 tygodni do 2 lat. Odsetek śmiertelności 0,2 - 15. Drogi zakażenia - transowarialnie, układ oddechowy, przewód pokarmowy, przez skórę. Czynniki usposabiające :chów wielko stadny, nieodpowiednia selekcja genetyczna, wychów młodzieży z ptakami dorosłymi, niedobory mikroelementów . Objawy kliniczne : postępujące wychudzenie, bladość grzebienia, biegunka , niekiedy postawa pingwina. Zmiany antomopatologiczne: wielokrotne powiększenie narządów miąższowych lub obecność litych, błyszczących na przekroju słoninowatych guzów różnej wielkości zwłaszcza w wątrobie, śledzionie i nerkach. Nowotworowy rozrost i zniekształcenie jajnika. W białaczce czerwonokrwinkowej obecność wybroczyn pod błonami surowiczymi i w błonie śluzowej jelit cienkich. W białaczce szpikowej zmiany podobne do białaczki limfoidalnej ; wątroba śledziona, nerki o kolorze szarym lub szaroczerwonym . Leczenie: nie opracowane. Zapobieganie: selekcja genetyczna rodzin, w których wystąpiły przypadki zachorowań; eliminacja z rozrodu sztuk reagujących dodatnio w teście ElISA z antygenem grupowo swoistym ; do produkcji szczepionek używać jaj SPF lub z ferm wolnych od białaczek lub od niosek z drugiego lub trzeciego roku nieśności. Właściwa higiena lęgu. Jest to wirus zakaźny dla wszystkich ptaków bez żadnych wyjątków.
Choroby oczu
Najczęstszą chorobą oczu jest zapalenie spojówek, którego powodem są zwykle przeciągi. Wywołuje ono łzawienie i sklejenie powiek. By wyleczyć tę dolegliwość, wystarczy kilka razy dziennie przemyć kanarkowi oczy herbatką rumiankową. Jeżeli jednak po dwóch dniach objawy się nie cofną, możemy podejrzewać infekcję wirusową lub bakteryjną, która wymaga zasięgnięcia porady u lekarza weterynarii.
Otyłość
Zbyt duża ilość zjadanego dziennie pokarmu lub jego niewłaściwy skład (np. nadmiar tłustych ziaren słonecznika i konopi), jak również za mało ruchu bardzo często prowadzą u kanarków do otyłości. Otyły ptak traci humor, apatycznie przesiaduje na żerdce, nie ma ochoty do latania. Przestaje nawet śpiewać, a w skrajnych wypadkach może mieć kłopoty z oddychaniem. Gdy stwierdzimy, że nasz podopieczny wymaga diety odchudzającej, powinniśmy wprowadzać ją stopniowo, gdyż nagłe zmniejszenie racji pokarmowych może doprowadzić do groźnych zaburzeń zdrowia. Eliminujemy z pokarmu ziarna o dużej zawartości tłuszczu, a zwiększamy ilość pokarmów świeżych. Prowokujemy ptaka do większego wysiłku fizycznego: skakania, latania, zabawy. Nie oczekujmy jednak, że nasz kanarek w krótkim czasie pozbędzie się nadmiaru tkanki tłuszczowej. Kuracja potrwa wiele tygodni. Polecanym daniem dietetycznym w okresie odchudzania ptaka są suchary rozmoczone w mleku i przyprawione odrobiną maku.
Ospa ptasia
Ta ciężka choroba wirusowa prawie zawsze kończy się śmiercią. Rzadko występuje u pojedynczo trzymanego ptaka. Dlatego przede wszystkim hodowcy większej liczby kanarków powinni poddawać swych podopiecznych szczepieniu. Objawem ospy są biało-żółte pęcherze na głowie, brzuchu, skrzydłach i na palcach. Chory ptak ma kłopoty z oddychaniem i wykrztusza śluzowatą plwocinę.
Zaparcie jaja
Szczególnie u młodych, osłabionych czy też niewłaściwie żywionych(dieta uboga w wapno)samic może dojść do zalegania jaja w jajowodzie. Również samice zbyt często wchodzące w lęgi lub trzymane w zbyt niskich temperaturach miewają problemy ze zniesieniem jaja. Ptak jest wówczas apatyczny, stoi z rozstawionymi kończynami na podłodze klatki, ma nastroszone pióra i wyraźnie widać, że cierpi. Ma też kłopoty z wydalaniem odchodów z powodu skurczu kloaki- Należy jak najszybciej umieścić go w ciepłym miejscu. Jeżeli po kilku godzinach samica nadal nie zniesie jaja, musimy udać się po pomoc do lekarza weterynarii, który stosując odpowiedni masaż, spowoduje oczekiwany efekt.
Kłopoty z pierzeniem
Kanarki pierzą się w okresie między lipcem a październikiem. Pierzenie nie jest chorobą, lecz fizjologicznym procesem polegającym na zmianie piór. U kanarków właściwie żywionych i zdrowych pierzenie przebiega prawidłowo. Natomiast u ptaków źle odchowywanych, niewłaściwie karmionych, narażonych w "dzieciństwie" na stresy, może dochodzić do mniejszych lub większych zaburzeń pierzenia, najczęściej zaś do tzw. pierzenia piętkowego. Nowe pióra są matowe, niektóre w ogóle nie wyrastają. Ptak może utracić nawet zdolność do lotu. Kanarek, który na okres pierzenia przestał śpiewać, na wiosnę milczy nadal. Powinniśmy podawać mu pożywienie bogate w witaminy, sole mineralne i białko. Polecanym daniem jest posiekane jajko ugotowane na twardo zmieszane z rozkruszonymi herbatnikami, pokrojonymi owocami i zieleniną. Do wody dodajemy witaminy. W pokoju utrzymujemy większą wilgotność powietrza. Ptaki nieprawidłowo pierzące się powinny jak najczęściej zażywać kąpieli. Jeżeli nie kąpią się z własnej woli, sami robimy im raz dziennie prysznic za pomocą spryskiwacza do kwiatów z ciepławą wodą. Zabezpieczmy też kanarka przed przeciągami. Często problemy z pierzeniem występują u ptaków przebywających w pomieszczeniu o zbyt suchym powietrzu. Dlatego zwłaszcza w okresie zimy nie zapominajmy o ustawieniu obok klatki naczynia z wodą. Również otyłe ptaki znacznie częściej mają kłopoty z pierzeniem, dbajmy więc o prawidłową sylwetkę kanarków, a z pewnością będą wtedy w świetnej kondycji.
Pasożyty zewnętrzne
Ptaszyńce to małe roztocza żywiące się krwią ptaków. Możemy łatwo stwierdzić ich obecność, przykrywając klatkę na noc dużym, białym prześcieradłem. Rano zauważymy na nim małe, czerwone lub czarne punkciki. Pasożyta tego zwalczamy środkami roztoczobójczymi. Musimy również zdezynfekować klatkę. Piórojady atakują jedynie ptaki osłabione lub zestresowane. Są na tyle duże, że można je zauważyć gołym okiem. Należy zastosować odpowiedni lek w pudrze i zdezynfekować klatkę. Świerzbowce atakują nogi, dziób i okolice kloaki ptaka, powodując uporczywy świąd. Kanarek przebiera nogami, ociera nimi o klatkę, bez przerwy dziobie podłogę. W zaatakowanych miejscach tworzą się wapniowate, gąbczaste twory. Należy zastosować specjalną maść przepisaną przez lekarza weterynarii.
Rany
Podczas lotów po pokoju lub z powodu wykonywania gwałtownych ruchów w klatce kanarek niekiedy rani się. Sami możemy udzielić mu pomocy jedynie w wypadku niewielkich urazów. Złamania, zwichnięcia, krwotoki wymagają fachowej pomocy lekarza weterynarii. Gdy ptak podczas lotu zderzy się z twardą przeszkodą, może doznać wstrząśnienia mózgu. Podstawowym objawem tej przypadłości jest brak reakcji na bodźce zewnętrzne. Należy wówczas przykryć klatkę lub zanieść do ciemnego pokoju i pozostawić pacjenta w spokoju przez kilka dni. Jeżeli kanarek po zderzeniu z oknem nie może złapać tchu, weźmy go spokojnie do ręki i dwoma palcami ostrożnie masujmy mu gardło, aż zacznie spokojnie oddychać. Zbyt ciasna obrączka może spowodować zranienie kończyny. Należy wtedy przeciąć obrączkę specjalnymi nożycami. Ze względu na konieczność precyzji lepiej, żeby wykonał to lekarz weterynarii. Małe, powierzchowne rany goją się u ptaków szybko. Możemy jedynie zastosować na nie preparat zewnętrzny tamujący krwawienie.
Obstrukcja
Może być skutkiem zbyt małej ilości ruchu. niewłaściwego żywienia lub połknięcia jakiegoś przedmiotu. Ptak przesiaduje apatyczny, nastroszony i próbuje dziobem pomóc sobie w wypróżnieniu. Podajemy mu wówczas kilka kropel jadalnego oleju i eliminujemy z diety suchy pokarm. Jeśli to nie poskutkuje, udajemy się do lekarza weterynarii.
Świerzbowce
Świerzbowce(Knemidocoptes)- pasożyty te atakują nogi, dziób i okolice kloaki, zauważyć można na nich porowate, wapniowate, gąbczaste ślady powodują one uporczywy świąd. Ptaka z takimi objawami należy odizolować od reszty. Najłatwiejszym leczeniem jest wcieranie w zaatakowane miejsce oleju parafinowego, codziennie przez około tydzień. Gdy to nie pomoże należy stosować specjalną maść przepisaną przez lekarza weterynarii.
Ptaszyńce
Ptaszyńce (Dermanyssus gallinae)- są to małe roztocza (aktywne nocą) żywiące się krwią, najłatwiej je wykryć w nocy, gdy nagle oświecimy światło, innym sposobem jest zakrycie klatki białym prześcieradłem, rano zauważymy małe czerwone lub czarne punkciki, najczęściej ptaszyńce podczas dnia chowają się końcach żerdek, zdejmując je zauważymy ciemne punkty, które po rozgnieceniu zamieniają się w krew. Leczenie w warunkach domowych nie jest trudne, gorzej w zewnętrznych wolierach gdzie nasze ptaki mają kontakt z dziko żyjącymi, równie trudne zadanie mają hodowcy, którzy trzymają ptaki na strychach i w piwnicach. Najlepszymi środkami do zwalczania tych pasożytów są dostępne na rynku spraye, szczególnie polecam ARDAP i APARASIT, dezynfekując pomieszczenie raz dziennie ptaszyńce po upływie dwu tygodni zostają wytępione. Dużym plusem tych sprayów jest to, że nie trzeba przenosić ptaków do innego pomieszczenia, ale zaleca się ostrożność. Dostępne są również różnego rodzaju zasypki w pudrze, ale nie są już tak skuteczne.
Kokcydioza
Chorobę tą wywołują pierwotniaki żyjące w jelitach ptaków. Objawy to słaba kondycja, złe samopoczucie, powiększenie wątroby i biegunka. Diagnozę może postawić lekarz po zbadaniu odchodów, bardzo ważne jest zebranie próbki kału wieczorem gdyż chore ptaki właśnie w tym czasie wydalają tak zwane oocysty kokcydiów. W czasie leczenia często czyścimy całą klatkę. Bardzo ważne jest zaprzestanie podawania mieszanki jajecznej i preparatów witaminowych zawierających witaminę B
Złamanie kończyn
Złamania nóg i skrzydeł są łatwe do wyleczenia pod warunkiem, że ptakiem zaopiekuje się lekarz lub doświadczony hodowca. Urazy tego typu leczy się po przez unieruchomianie złamanej kończyny przy pomocy właściwie dopasowanej opaski usztywniającej. Założenie jej wymaga dużej zręczności i ostrożności a przy większych ptakach może się okazać niezbędna narkoza. Leczenie jest długotrwałe i może trwać do dwóch miesięcy, najgorzej goją się złamania kości ramieniowej i udowej, wynikają one z tego, że bardzo trudno je usztywnić. Po poprawnym założeniu opaski umieszczamy ptaka w osobnej klatce pozbawionej żerdek i innych przeszkód, które mogłyby narażać niesprawnego ptaka na dodatkowe urazy.
Reumatyzm
Przy reumatyzmie chore nogi ptaka smarujemy olejkiem salicylowym, a do picia dajemy roztwór kwasu salicylowego (1 : 500). Nogi można smarować wyciągiem spirytusowym z płatków białej lilii, owijając obrzęk płatkiem wyjętym ze spirytusu. Trzecim sposobem leczenia jest codzienne moczenie nóg przez okres tygodnia w płatkach mydlanych i zawijanie ich do wyschnięcia namoczoną w mydlanych płatkach szmatką.
Choroby dróg oddechowych
Często spotykaną choroba dróg oddechowych jest grypa. W razie stwierdzenia tej choroby należy klatkę zaciemnić, tak aby ptak mniej śpiewał i podajemy mu świeżą słoninę, słodkie owoce, miód pszczeli, a zamiast wody rumianek osłodzony miodem. Należy go trzymać w cieple. Chrypa chroniczna jest nieuleczalna. Przyczyną grypy u kanarka jest najczęściej przeziębienie. Katar nosa, zmiany gardła i jamy ustnej u kanarka bywa spowodowane zimną wodą, przeciągami, przeziębieniem lub nagłym obniżeniem temperatury. Objawy ; kichanie, żółty i śluzowaty wyciek z otworów nosowych, rzucanie lub potrząsanie głową, wyrzucanie śluzu i dychawica. Ptaka należy umieścić w ciepłym i suchym pomieszczeniu, robić napary dziegciowe ( jedna część dziegciu na 100 części gorącej wody ) trzymając butelkę z roztworem pod dziobkiem. Smarujemy chore miejsca tłuszczem, a dziób i gardło roztworem nadmanganianu potasu. Choroba głodowa mimo doświadczenia i ostrożności hodowców zdarza się, że młode kanarki chorują na tak zwaną chorobę głodową, która pociąga za sobą duże straty w przychówku. Przy tej chorobie decydujące znaczenie ma wczesne rozpoznania. Szybka pomoc może uratować ptaka.
Choroba głodowa
występuje w pierwszych dziesięciu tygodniach życia młodych, rzadko w wieku późniejszym. Objawy; ptak często ziewa, dużo śpi, jest wrażliwy, gdy mu się przeszkadza, przeciąga się, często biegnie po jedzenie i nic nie zjadłszy, wraca na uprzednio zajmowane miejsce. Gdy weźmie się go na ręce i rozdmucha pióra na brzuchu, można zauważyć duże rozdęcie dolnej części brzucha. Chore ptaki muszą być oddzielone, czysto utrzymywane i leczone. Należy podawać wyłącznie okruszki sucharów i w dużych ilościach płatki owsiane. Wodę przegotowaną podajemy chłodną, z dodatkiem 1-4 kropli kwasu solnego z pepsyną. W pierwszym dniu dawkuje się kroplę w drugim dwie a w trzecim trzy krople itd. W następnych dniach pozostaje się już przy dawce 4 kropli. Wodę z kroplami należy podawać codziennie świeżą. Obserwuje się kał, który początkowo jest płynny, a po kilku dniach papkowaty i białawy bez innego zabarwienia. W tym stadium nie wolno podawać żadnych tłuszczów (Np. ziarna) oraz pokarmów zawierających białko, gdyż w razie nieprzestrzegania diety ptak dostaje drgawek i ginie. Należy pozostawać przy 4 kroplach dawki dziennej do czasu aż kał będzie miał zabarwienie ciemnozielone. Leczenie trwa od 4 do 6 tygodni.
Naszemu nowemu lokatorowi tylko wtedy będzie u nas dobrze, gdy zapewnimy mu własny, wygodny kąt. Musi on dawać mu poczucie bezpieczeństwa i być jego azylem. Kanarki nie umieją się wspinać, natomiast bardzo lubią skakać i - oczywiście - latać. Potrzebują do tego trochę przestrzeni. Dlatego im klatka dla kanarka większa, tym lepsza. Najmniejsza powinna mieć 60 cm szerokości. 50 cm wysokości i 40 cm głębokości. Żerdki mogą być umocowane wzdłuż lub w poprzek klatki. Szerokość między prętami klatki musi uniemożliwiać ptakowi wysuwanie główki na zewnątrz. Pręty mogą być zarówno stalowe, jak i z tworzywa sztucznego, gdyż kanarki nie mają skłonności do obgryzania przedmiotów. Odradzam natomiast efektowne złote i srebrne klatki. gdyż silnie odbijające się od nich promienie słoneczne będą oślepiać ptaka. Wymyślne kształty klatek mogą się niektórym podobać, ale z pewnością nie przypadną do gustu kanarkowi. Każda niepotrzebna nisza oznacza bowiem dla niego mniej miejsca do skakania i latania. Klatki okrągłe z kolei pozbawiają go możliwości ukrycia się w kącie. Również niewłaściwe są klatki drewniane, gdyż utrzymują wilgoć, co stwarza lepsze warunki dla rozwoju chorobotwórczych bakterii.
Wymiary i miejsce
Najwłaściwsza dla kanarka jest klatka o podstawie prostokątnej i trzech litych ścianach. W takim domku ptak czuje się znacznie bezpieczniej niż w typowej klatce. Jeżeli jednak mamy tę ostatnią, to powinniśmy ją ustawić w kącie, by przynajmniej z dwóch stron osłonić ptaka od przeciągów i nadmiernego światła. Oczywiście, z jednego boku i od góry dostęp światła jest konieczny. Ponieważ im więcej ma kanarek przestrzeni, tym lepiej. możemy wybrać klatkę o wymiarach znacznie przekraczających typowe, czyli 60 x 50 x 40 cm. Nie ma klatki za dużej dla kanarka. Jeśli latem chcielibyśmy trzymać kanarka na balkonie lub tarasie, to zróbmy mu małą wolierę. Powinna ona mieć przynajmniej jedna lita ścianę, od wietrznej strony, oraz daszek. Całoroczna woliera musi być wyposażona w małe ogrzewane i oświetlane pomieszczenie. W sklepach zoologicznych są dostępne takie woliery, ale równie dobrze możemy wykonać ja samodzielnie. Aby uniknąć niepożądanych gości, np. gryzoni, woliera musi stać na fundamencie lub na cokole wysokości 30 cm. Przed "wizyta" kun i łasic zabezpieczy ptaki podwójna siatka lub parkan wokół woliery. Drzwiczki woliery muszą być podwójne. abyśmy przy wchodzeniu do niej nie obawiali się, że ptak wyleci na zewnątrz. Hodowcy kanarków często budują klatki szeregowe. Są one dobrym rozwiązaniem, o ile zapewniają dostateczną ilość światła i odpowiednią wentylację. Najczęściej trzymamy kanarka w mieszkaniu. Na jego klatkę wybierzmy odpowiednie miejsce. Najlepszy do tego celu jest jasny kąt pokoju, niezbyt intensywnie nasłoneczniony, z dala od pianina, telewizora lub innego źródła hałasu. Kanarek powinien zamieszkać w pokoju, w którym często przebywamy. Jeżeli jest oswojony. cieszy się z naszej obecności. Klatkę ustawiamy na wysokości nieco powyżej naszych oczu. Jak wszystkie ptaki również kanarek czuje się najpewniej, gdy może czmychnąć przed nami do góry i stamtąd nas obserwować. Gdy zechce mieć z nami kontakt wzrokowy, sfruwa na niższą żerdkę. Przez pewien czas nie powinniśmy przemieszczać klatki, ponieważ kanarek musi się najpierw przyzwyczaić do swego stałego miejsca.
Wyposażenie
Nie tylko wielkość i kształt klatki oraz miejsce jej ustawienia decydują o dobrym samopoczuciu kanarka. Równie ważne jest umeblowanie ..mieszkania". Drzwiczki klatki powinny mieć zabezpieczenie przed samoistnym zamykaniem się. co jest wygodne w sytuacji, gdy ptak, np. po powietrznym ,,spacerze" po pokoju, wlatuje do środka. Najlepiej, jeśli poidełka i karmniki można wkładać do klatki od zewnątrz przez specjalne klapki. Nie tylko ułatwia to nam pracę, ale i ptak czuje się bezpieczniej, zwłaszcza gdy nie jest jeszcze do nas przyzwyczajony, a każdy ruch w jego domku może go stresować. Podłogę klatki powinna stanowić wy-suwalna szuflada, dzięki czemu z łatwością będziemy mogli wymieniać podłoże, tzn. piasek. Dobrze, jeżeli klatka do wysokości kilku centymetrów jest osłonięta blacha lub szyba. Zapobiega to zanieczyszczaniu otoczenia łuskami, piórami i odchodami. Bardzo ważnym elementem wyposażenia klatki są żerdki do siedzenia. Powinny być one różnej grubości: takie, które ptak może objąć palcami oraz grubsze. Najlepiej, jeśli są one z miękkiego drewna lub z naturalnych gałązek. Należy je umieścić tak. by kanarek mógł przeskakiwać z jednej na drugą. Jedna z żerdek powinna być umieszczona przy karmidełku, inna przy poidełku. Nie może być ich jednak zbyt wiele, aby nadmiernie nie ograniczać przestrzeni do latania. Nie zapomnijmy, że żerdki z naturalnych gałązek należy często wymieniać, bowiem nie tak łatwo, jak plastykowe, jest je wyszorować i zdezynfekować. Ostatnio w sklepach zoologicznych pojawiły się żerdki pokryte papierem ściernym, które korzystnie wpływają na stopy ptaka oraz umożliwiają mu ścieranie dzioba i zbyt długich pazurków. Taką samą funkcję pełnią grube gałązki, których kanarek nie może całkowicie objąć palcami. Poidełka i karmidełka nie powinny stać na podłodze, gdyż stale będą zabrudzone odchodami, a tym samym staną się źródłem infekcji. Z tych samych powodów nie mogą być zawieszone bezpośrednio pod żerdkami. Najwygodniej, jeśli są zbudowane z dwóch części, z których ta umieszczona wewnątrz klatki po każdorazowym pobraniu pokarmu zostaje automatycznie uzupełniona zapasami zawartymi w zewnętrznej części. Umożliwienie ptakom kąpieli to jeden z podstawowych warunków właściwej hodowli kanarków. Chyba żaden inny ptak domowy nie kąpie się tak chętnie jak kanarek. Dlatego w klatce powinno być przewidziane miejsce na domek kąpielowy. Dobrze, by miał on daszek, co pozwoli uniknąć zabrudzenia wody odchodami.
W siódmym lub ósmym dniu od wyklucia młodych należy założyć ptakom na nogi obrączki rodowe. Robimy to w ten sposób, iż ujmując nogę pisklęcia układamy razem trzy palec, na nie wciągamy obrączkę a następnie przesuwamy na nogę. Uważamy, aby przy tym nie uszkodzić czwartego palca u nogi. Po zaobrączkowaniu młode wkładamy z powrotem do gniazda. Na obrączce możemy znaleźć takie informacje jak rok urodzenia ptaka, jego osobniczy numer i znak hodowcy.
Obrączkowanie piskląt i wygląd obrączki.
Oznaczenie. Symboli na obrączce: PL - Polska, PZHK -- Polski Związek Hodowców Kanarków, 96 rok hodowlany, K7 - znak hodowcy, 33 numer obrączki rodowej
Każdy hodowca powinien prowadzić dla siebie dokumentację hodowlaną. Pozwala ona na zachowanie następujących danych:
1. Informacji o pochodzeniu danego osobnika:
- symbole rodziców
- datę urodzenia
- numer obrączki pisklęcia
2. Informacji o rozwoju osobniczym:
- liczba rodzeństwa
- uwagi na temat wzrostu w gnieździe
- dane dotyczące przebiegu ubarwienia
3. Informacji dotyczących indywidualnych cech upierzenia
4. Informacji o śpiewie
5. Informacji o właściwościach psychicznych
6. Informacji uzyskanych w związku z rozmnażaniem:
- dane o przebiegu rozmnażania
- dane o partnerach
- liczba jaj
- uwagi na temat uzyskanego potomstwa
7. Informacji o przebytych chorobach, informacji na temat przyczyn odejścia ptaka z hodowli (sprzedaż, wymiana, choroba).
Taka kartoteka z wybranymi przez hodowcę danymi o ptakach, najczęściej prowadzona jest w formie tabel, co pozwala na łatwe wyszukiwanie potrzebnych danych.
Kanarek jest czystym ptakiem i sam dba o higienę ciała. Dziób czyści, ocierając nim o gałązki oraz kamyki zmieszane z podłożem klatki. Również długość pazurków koryguje samodzielnie, o ile ma do dyspozycji różnej grubości gałązki albo żerdki pokryte papierem ściernym. Często jednak zdarza się, że pomimo tych zabiegów, pazurki kanarka przerastają, utrudniając mu chodzenie i powodując przykurcz palców. Należy je wówczas delikatnie przyciąć. W tym celu, trzymając mocno kanarka w dłoni, kciukiem i palcem wskazującym wysuwamy do przodu jego nóżkę, a drugą ręką za pomocą nożyczek przycinamy wyrośnięty pazurek. Jeżeli przyjrzymy się pazurkowi, zobaczymy, że do pewnej jego długości biegnie naczynie krwionośne, które wyznacza granicę przycięcia. Musimy uważać, by nie uszkodzić tego naczynia i nie spowodować krwawienia. Nie mając wprawy. lepiej skorzystać z pomocy lekarza weterynarii. Znacznie rzadziej zachodzi konieczność przycięcia dzioba.
Zadomowienie
Zanim umieścimy kanarka w klatce, musi być ona kompletnie urządzona. Na podłodze powinien leżeć świeży piasek, w karmnikach powinien być pokarm, a w poidełku - woda. Dopiero wtedy przystawiamy transportówkę do otwartych drzwiczek klatki i cierpliwie czekamy, aż kanarek wejdzie do środka. Nie próbujmy wyjmować ptaka ręką, gdyż może to go zestresować tak bardzo, że przybycie do naszego domu jeszcze długo będzie mu się kojarzyło z tym przykrym przeżyciem. Kanarek z pewnością po kilku minutach sam wejdzie do klatki, gdyż jak każdy ptak dzienny chętnie zmierza w kierunku światła. Na pewien czas zostawiamy kanarka w spokoju. Będzie on potrzebował kilku dni. by zapoznać się ze swoją klatka i jej otoczeniem. Pierwsze godziny pobytu w nowym miejscu z pewnością przesiedzi na żerdce, rozglądając się wokoło. Potem spróbuje coś zjeść i wypić, aż wreszcie zacznie cichutko się odzywać. Postarajmy się nie przeszkadzać mu zwłaszcza w nocy -nie zapalać światła, nie otwierać gwałtownie drzwiczek. Już następnego ranka nowy lokator będzie bardziej pewny siebie. Jeśli mamy już w domu jednego kanarka, nie łączmy ptaków ze sobą pierwszego dnia. Nieśmiały przybysz nie będzie miał żadnej szansy, aby odeprzeć ataki zasiedziałego już ptaka, który z pewnością rozpocznie walkę o swoje terytorium. Najlepszym rozwiązaniem jest umieszczenie kanarków w dwóch sąsiadujących klatkach i umożliwienie im bliższego kontaktu podczas wspólnych lotów po pokoju. Dopiero gdy zapoznają się w ten sposób. możemy je umieścić w jednej klatce. W pierwszych dniach pobytu kanarka w domu nie powinniśmy dopuszczać w pobliże klatki innych zwierząt domowych. Dopiero gdy kanarek przyzwyczai się do swej klatki, może stopniowo oswajać się z obecnością w domu np. psa czy kota. Im mniej stresów przeżywa ptak w początkowym okresie, tym szybciej się zadomowi. Może upłynąć dużo czasu (nawet 2-3 tygodnie), zanim kanarek usatysfakcjonuje nas swym pięknym śpiewem. Nastąpi to dopiero wtedy, kiedy ptak będzie czuł się całkowicie bezpieczny i zadowolony. Nie zniecierpliwiajmy się, jeśli przyjdzie nam czekać dłużej niż 3 tygodnie. Kanarki, podobnie jak ludzie, bywają mniej lub bardziej śmiałe. Gdy w końcu jednak kanarek zaśpiewa, przekonamy się, że warto było czekać.
Oswajanie
Nie zawsze śpiew kanarka jest wszystkim, czego od niego oczekujemy. Sprawia nam przyjemność także wtedy, gdy wykazuje autentyczną radość, kiedy wracamy do domu, gdy siada nam na rękę bądź na głowę i tęskni do kontaktu z nami. Nigdy nie próbujmy jednak narzucać mu się. Nie wkładajmy ręki do klatki, by go złapać. Jego domek musi kojarzyć mu się z absolutnym bezpieczeństwem. Z powodu naszych gwałtownych ruchów kanarek może wpaść w panikę i latając po klatce na oślep, dotkliwie się zranić. Powinniśmy tak postępować, aby to on sam szukał bliskiego kontaktu z nami, a z pewnością po jakimś czasie, gdy otworzymy drzwiczki klatki, zechce usiąść nam na dłoni. Kanarek z natury jest ciekawski, co spowoduje, że np. w czasie lotów po pokoju usiądzie nam na plecach. Podczas jego powietrznych ,,spacerów" najlepiej siedzieć spokojnie w pokoju. Potraktuje nas wtedy jak jeden z elementów otoczenia, które będzie chciał poznać. Wymawiajmy często i wyraźnie jego imię, nućmy tę samą melodię, by nauczył się traktować te dźwięki jako sygnały rozpoznawcze. Im częściej i regularniej pozwolimy ptaszkowi latać po pokoju, tym wcześniej będzie po określonym czasie wracać do swej klatki. Wtedy już bardzo łatwo nauczyć go wskakiwania na wyciągniętą ku niemu rękę. Wiedząc już, co jest przysmakiem naszego ulubieńca, podawajmy mu ten smakołyk - herbatnik czy kawałek jabłka - w wyciągniętej ręce, nucąc przy tym zawsze tę samą melodię i powtarzając jego imię. Już wkrótce po każdym wyjściu z klatki kanarek sam będzie wskakiwał nam na rękę. Początkowo będzie robił to bardzo nieśmiało, próbując tylko chwycić przysmak i uciec. Wkrótce jednak nasza ręka stanie się dla niego takim samym azylem jak jego klatka. Sam będzie szukał bliskiego kontaktu z właścicielem i podążał za nim do innego pokoju czy kuchni. Pamiętajmy tylko, aby w tych pomieszczeniach nie groziło mu żadne niebezpieczeństwo. Kiedy zdobędziemy całkowite zaufanie kanarka, starajmy się go nie utracić. Gdy więc zajdzie bezwzględna potrzeba, by wyjąć kanarka z klatki, np. w celu zawiezienia do lekarza weterynarii, lepiej poprosić przyjaciela lub sąsiada, by za nas złapał go i włożył do transportówki.
"Duże",podczas którego następuje wymiana całego upierzenia, przypada na jesień (sierpień, wrzesień)
"Małe"zaś, podczas którego ptaki nie tracą piór z ogona i ze skrzydeł, odbywa się wiosną (marzec, kwiecień).
Pierzenie odbywa się zawsze w ściśle określony sposób: Najpierw wypadają drobne pióra. Na brzuchu i grzbiecie, potem dopiero następuje pierzenie lotek i sterówek. Jeżeli proces pierzenia przebiega prawidłowo, na ciele ptaka nie powinny się pojawić gołe miejsca, a lotki i sterówki powinny wypadać ' symetrycznie po obu stronach ciała. Pierzenie trwa około miesiąca. Z chwilą rozpoczęcia się pierzenia jesiennego kończy się okres hodowlany. Samice przestają znosić jaja i karmić młode, samce zaś przerywają śpiew na 6-9 tygodni i nie są zdolne do zapłodnienia. Im samce są starsze, tym dłużej trwa okres pierzenia. .Na rozpoczęcie przebieg pierzenia duży wpływ ma prawidłowa pielęgnacja i właściwa dieta. Ptaki w tym czasie są szczególnie wrażliwe na przeziębienia, dlatego musimy je chronić przed zmianami temperatury. Jadłospis w tym czasie wzbogacamy o preparaty mineralno-witaminowe, zielonki i mieszanki jajeczne. Szczególnie zaleca się podawanie: piasku, mielonych skorupek jaj, mielonych kości, soli odżywczej oraz dojrzałego, surowego ogórka, który przyspiesza i ułatwia pierzenie. Stosuje się również dodatki pokarmowe wpływające na zwiększenie intensywności barwy czerwonej lub żółtej (stosujemy je ściśle z zaleceniami producentów!). Prawidłowe żywienie i pielęgnacja w tym okresie da efekt w postaci pięknego, gładkiego i błyszczącego upierzenia.
Gdy Hiszpanie w 1474 r. przybyli na Wyspy Kanaryjskie zwrócili uwagę na zachwycający śpiew kanarków. Nie byli jednak odkrywcami tego ptaka, gdyż - jak się okazało - w domach tubylców nie rzadko można było spotkać klatki z kanarkami. Nie wiadomo jednak, czy były to ptaki wyhodowane przez miejscową ludność czy też wyłapywane dzikie kanarki brane do niewoli. Z każdego rejsu na Wyspy Kanaryjskie marynarze przywozili kanarki do Europy, gdzie ptaki te uchodziły za bardzo cenny podarunek, a później drogi towar. Pierwszymi hodowcami kanarków w Europie byli hiszpańscy mnisi, którzy dzięki systematycznej hodowli i sprzedaży przychówków pomnażali swe dochody. Sprzedając jedynie samce zapewniali sobie przez ponad 100 lat monopol na "produkcje kanarków. Ptaszki cieszyły się powodzeniem nie tylko w Hiszpanii ale również we Włoszech, Francji i Anglii, dokąd je eksportowano. Dzięki swej urodzie i wdzięcznemu śpiewowi zdobywały coraz więcej miłośników. Około 1550 r. We Włoszech pojawiły się pierwsze samice kanarków. Jak doszło do złamania monopolu hiszpańskich mnichów, trudno dzisiaj powiedzieć. Istnieją dwie wersje prawdopodobnego przebiegu wydarzeń. Według pierwszej, Hiszpański statek handlowy płynący z kanarkami na sprzedaż do Livorno rozbił się o skaliste brzegi Elby. Uwolnione samce kanarków skrzyżowały się z południowo-europejskimi samicami kulczykow. Ich potomstwo przeleciało na stały lad do Włoch, gdzie - odłapane - dało początek nowej hodowli kanarków. Według drugiej wersji, nieuczciwy mnich hiszpański za odpowiednio wysokie wynagrodzenie odsprzedał samicę. Jest to tym bardziej prawdopodobne, że jedna samica w rękach dobrego hodowcy wystarczy, by rozpocząć prawdziwą hodowlę. Niewykluczone też, że samiczka została odsprzedana przez pomyłkę, ponieważ płeć kanarka niełatwo odróżnić. Potrzeba do tego dużego doświadczenia. W XVI wieku kanarki były już bardzo popularne w krajach śródziemnomorskich. Zaczęły też ,,zdobywać" północne obszary Europy. Jednak we Francji, Holandii i Anglii wciąż stanowiły prawdziwy unikat. Był modnym prezentem wśród dam dworu. Miały często wspaniałe, złote klatki. Dla mniej zamożnych w ogóle były nieosiągalne. Arystokratyczne damy bardziej doceniały wygląd zewnętrzny kanarków aniżeli ich kształt śpiewaczy. Zadowalały je w zupełności proste melodyjne trele, które każdy z kanarków potrafił wyśpiewać. Dlatego poszukiwane były kanarki z "ufryzowanymi" główkami, z falowanymi piórami. o długich szyjach i silnej posturze. Dzięki temu powstały takie odmiany, jak: Trębacz Paryski, Norwik, Garbus Belgijski. We Włoszech a w szczególności w Tyrolu hodowcy mniejsza wagę przywiązywali do postury ptaka, bardziej zaś cenili jego ubarwienie i śpiew. Wraz z rozwojem hodowli te mało wymagające ptaki szybko trafiały do uboższych domów. W XVIII i XIX wieku stały się nieodzownymi towarzyszami tyrolskich górników. Wykorzystywali oni bowiem wyjątkową wrażliwość tych ptaków na toksyczne gazy ulatniające się w kopalniach. Kanarki początkowo przynoszone przez górników do kopalni tylko po to, by umilać im ciężką pracę, uratowały niejedno Judzkie życie. Złe samopoczucie kanarka było dla górników ostrzeżeniem i nakazem odwrotu. Gdy eksploatacja tyrolskich kopalni zaczęła zanikać, górnicy emigrowali ze swymi rodzinami na północ w poszukiwaniu pracy. Często znajdowali ją w kopalniach srebra w Górach Harcu. Wraz górnikami do Niemiec przybyły kanarki. Bardzo szybko znalazły one wielu miłośników w nowym kraju, w którym rozpoczęto ich profesjonalną, ukierunkowaną hodowlę. Jej efektem jest kanarek harceński jeden z najznakomitszych śpiewaków w swej rodzinie.
Kanarek Harceński
Im efektowniej wyglądały kanarki - harceński już wtedy miał promieniście żółte upierzenie - tym szybciej rosła ich popularność. W coraz większej liczbie domów można było spotkać bądź oryginalnego kanarka "ufryzowanego", bądź kanarka kolorowego bądź też niepozornego maestro.
Wyspy na których mieszkają dzikie kanarki.
Wyspy Kanaryjskie(hiszp. Islas Canarias, oficjalna nazwa jednostki administracyjnej Comunidad Autónoma de Canarias) – grupa 13 górzystych wysp pochodzenia wulkanicznego położonych na Oceanie Atlantyckim na północny-zachód od wybrzeży Afryki. Wyspy te należą do Hiszpanii i tworzą dwie prowincje : Las Palmas i Santa Cruz de Tenerife.
Powierzchnia ogółem: 7293 km²
Liczba mieszkańców: 1 mln 526 tys.
Archipelag składa się z siedmu zamieszkałych wysp: Gran Canaria, Teneryfa, Fuerteventura, Lanzarote, El Hierro, La Palma i La Gomera oraz sześciu mniejszych, niezamieszkałych: Alegranza, Graciosa, Montaña Clara, Lobos, Roque del Este i Roque del Oeste.
Najważniejsze miasta to: Las Palmas de Gran Canaria (377.600 mieszkańców, stan z roku 2003) oraz Santa Cruz de Tenerife (220.000 mieszkańców).
Nazwa wysp pochodzi od łacińskiego słowa canis czyli pies, ponieważ na wyspach grasowały duże stada dzikich psów (co opisywał już Pliniusz). Nazwa ptaka kanarka została później nadana i pochodzi od nazwy Wysp Kanaryjskich.
Madera (port. Madeira) – archipelag na Oceanie Atlantyckim u północnych wybrzeży Afryki, na północ od Wysp Kanaryjskich. Region autonomiczny Portugalii, który obejmuje wyspy: Madera (741 km²), Porto Santo (42,5 km²) i kilka mniejszych wysp.
powierzchnia: 794 km²
liczba ludności: 253 tys. (1991)
główne miasto: Funchal
Powierzchnia wysp jest górzysta. Najwyższym szczytem jest Pico Ruivo na wyspie Madera (1861 m n.p.m.). Uprawia się winorośl, trzcinę cukrową, warzywa i drzewa owocowe. Hoduje się bydło. Mieszkańcy trudnią się też rybołówstwem. Występuje przemysł winiarski (wina Madera), a także hafciarstwo i wikliniarstwo. Region turystyczny o światowej sławie.
W starożytności znana Fenicjanom, jednak nie zamieszkana. W czasie wypraw Portugalczyków w 1418 i 1420 odkryta przez nich, zasiedlona i zagospodarowana (najstarsze plantacje trzciny cukrowej z XV w.). W latach 1580-1640 wraz z Portugalią wchodziła w skład Hiszpanii. W 1801 i w latach 1807-1814 pod zarządem brytyjskim. W 1931 rebelia przeciw lizbońskiej dyktaturze Carmony. Od 1976 region autonomiczny.
Przy podawaniu mieszanki standardowej warto ją wzbogacić kanarem, murzynkiem, nasionami warzyw (sałaty)
i chwastów (ostów i wiesiołka), orzechami, makiem, wyłuskanymi i pokruszonymi nasionami ziaren słonecznika i dyni. Standardowe mieszanki ziaren dostępne są we wszystkich sklepach zoologicznych.
Mieszanka jajeczna - Można ją przygotować z ugotowanego na twardo, rozdrobnionego jaja kurzego do którego wsypujemy łyżeczkę maku oraz dodajemy pokruszony biszkopt.
Konsystencja uzyskanej mieszanki winna być sypka. Mieszanka ta jest niezbędnym pokarmem w czasie lęgów
gwiazdnicę pospolitą (zwaną okrzycą), liście krwawnika i rdestu ptasiego.
Pamiętajmy żeby warzywa i owoce podawać zawsze umyte i pokrojone.
Mieszanki i dodatki witaminowe - Nie ma mieszanki mineralno-witaminowej, która zawierałaby wszystkie składniki
niezbędne dla kanarków, zaleca się, więc stosowanie na przemian różnych preparatów dostępnych w sklepach zoologicznych.
Należą do nich:
Wielowitaminowe krople i proszki dodatki żywieniowe,
mieszanki ziaren,
sapie**
mikstury wspomagające pierzenie,
mieszanki poprawiające śpiew i barwy upierzenia,
kostki wapienne,
żwirki i witaminowe z okruchami muszli spełniające funkcje gastrolitów***
oraz wiele innych krajowych i zagranicznych preparatów.
Należy pamiętać, iż dodatki pokarmowe podajemy zgodnie z zaleceniami producentów, tak, aby ich nie przedawkować.
* - murzynek są to nasiona jednego z gatunków prosa
** - sapie są to wewnętrzne szkielety morskiego głowonoga - mątwy. Ich
podawanie jest szczególnie ważne w czasie składania jaj i przy wychowywaniu
młodych.
*** - gastrolity są to małe kamyczki połykane przez ptaki i działające w ich
żołądkach jak żarna, pomagające przy rozdrabnianiu pokarmu
Odmiana kanarków śpiewających wywodzi się z linii kanarków harceńskich. Samce tej rasy charakteryzują się melodyjnym i czystym śpiewem, który przechodzi z jednej tonacji na następną. Śpiew składa się z 4 tonacji zwanych turami. Tury mogą być ciągłe i wyróżniamy odmiany: turkoty dęte (dętka), basy, woda (trele wodne), oraz tury cięte, do których należą: szokiel, tokowania, dzwonki dęte, flety, dzwonki Kanarki śpiewające to rozkosz dla uszu. Istnieje bardzo wiele wariantów śpiewu kanarków ograniczonych często tylko do miejsca występowania danej rasy. Kanarki śpiewające odznaczają się dużą indywidualną zmiennością głosu, zdolnością do naśladowania zasłyszanych dźwięków, a ich śpiew jest delikatny i przyjemny dla ucha. Generalnie kanarki śpiewające dzielimy na:
- harceńskie
- wodnotokowe, belgijski
- malinois
- hiszpańskie timbrados, barwne śpiewając, śpiewak amerykański
- śpiewające rosyjskie
Harceński bez wątpienia jest najbardziej znanym i lubianym przedstawicielem kanarków śpiewających. Bywa też nazywany szlachetnym lub diamentowym. W Tyrolu, skąd się wywodzi, pierwsi hodowcy tej odmiany, aby nauczyć kanarki pięknego śpiewu, wykorzystali słowiki, zastępując samcem prawdziwego rodzica, który odgrywał rolę nauczyciela śpiewu. Śpiew kanarka harceńskiego składa się z czterech głównych tur /zwrotek/ śpiewanych w odpowiedniej kolejności. Przez znawców tury te są określone jako: turkot wodny, dzwonek dęty, basy, flety
Timbrador pochodzi z Hiszpanii (patrz zdjęcie z lewej). Wyhodowany jako krzyżówka kanarka harceńskiego z kanarkiem dzikim.
Belgijski do złudzenia przypomina kanarka harceńskiego, jest tylko nieznacznie od niego większy i nieco silniej zbudowany. Wyhodowano go we Flandrii. Jego repertuar zawiera aż 17 tur.
Amerykański ten kanarek pod każdym względem jest wspaniały, bo świetnie śpiewa, jest pięknie ubarwiony i ma niezwykle kształtne ciało z miękkimi, delikatnymi piórami. Niestety, poza swą ojczyzną nie jest rozpowszechniony.
Kanarki kolorowe
Obecnie znamy ponad 100 odmian barwnych kanarków. Oczywiście również one potrafią śpiewać, lecz większą wagę przywiązuje się w ich wypadku do koloru upierzenia. Kanarki barwne mogą być białe, żółte, zielone, czerwone lub mozaikowe. Bywają odmiany o barwach łagodnych - pastelowych lub też bardzo intensywnych. Jedną z podgrup kanarków barwnych są kanarki mieszańce, będące wynikiem krzyżowania samiczek hodowlanych z samcami dzikimi innego gatunku. Kanarki należą do dużej rodziny ptaków śpiewających, w której obrębie też jest możliwe krzyżowanie ze sobą większości gatunków, choć na wolności do tego nie dochodzi. Najczęściej hodowcy krzyżowali samice kanarków z samcami gila, czyżyka kapucynka, szczygła, dzwońca i zięby. Odwrotne krzyżówki nie udawały się, gdyż samice innych gatunków pozostają obojętne na śpiew kanarka, podczas gdy samice kanarków ulegają śpiewom samców innych gatunków. cyfra (np.81) oznacza ilość odmian barwnych Przodek wszystkich kanarków, czyli kanarek dziki, ma barwę żółtozieloną z czarnymi kreskami i brązowo-czarnymi skrzydłami. Obecnie znamy ponad 100 odmian kanarków barwnych. Oczywiście również one potrafią śpiewać, lecz większą wagę w ich wypadku przywiązuje się do koloru upierzenia. Kanarki barwne mogą być białe,, żólte, zielone, czerwone lub mozaikowe. Bywają odmiany o barwach łagodniejszych - pastelowych lub też bardzo intensywnych. Jedna z podgrup kanarków barwnych są kanarki mieszańce, będące wynikiem krzyżowania samiczek hodowlanych z samcami dzikimi innego gatunku. Kanarki należą do dużej rodziny ptaków śpiewających, w której obrębie też jest możliwe krzyżowanie ze sobą większości gatunków, choć na wolności do tego nie dochodzi. Najczęściej hodowcy krzyżowali samice kanarków z samicami gila, czyżyka, szczygła, dzwońca i zięby. Odwrotne krzyżówki nie udawały się, gdyż samice innych gatunków pozostają obojętne na śpiew kanarka, podczas gdy samice kanarków ulegają śpiewom samców innych gatunków Kanarki barwne dzielimy na 5 dużych grup:
1: Lipochromowe,
2: Czarne,
3: Agatowe
4: Brunatne,
5: Izabelowate
Lipochromowe - Kanarkom lipochromowym brakuje czarnego pigmentu. Pióra ogona oraz skrzydeł nie są ciemne, jak u dzikich kanarków, lecz kremowe, a nawet - czasami - białe. Istnieją kanarki "A" - o bardzo intensywnych, lśniących barwach, oraz kanarki "B" o mniej intensywnym ubarwieniu. Obecnie jest znanych 15 odmian kanarków lipochromowych.
Czarne -Nazywane są też kanarkami melaninowymi; dziedziczą one gen warunkujący występowanie czarnego pigmentu. Ich skrzydła i ogon są brązowo-czarne, podobnie jak nogi, stopy, pazury i dzioby. Do dzisiaj wyhodowano 21 różnych odmian kanarków czarnych - od zielonych poprzez czerwone do żółtych i brązowych.
Agatowe -Nazwę swą zawdzięczają deseniowi upierzenia przypominającemu kamień szlachetny - agat. Deseń ten - z delikatnymi, szarymi smugami - jest dobrze widoczny. Nogi, stopy, pazury a również koniec dzioba są szare. Znanych jest 18 odmian barwnych o bardzo różnych kolorach podstawowych.
Brunatne - U tych kanarków czarny barwnik dzikich kanarków przekształcił sięna drodze mutacji w barwnik brązowy. Skrzydła i koniec ogona mają ciemnobrązowe; nogi, palce, pazury i dziób - brązowawe. Istnieje dziś 21 odmian tych kanarków, a ich podstawową barwą może być też srebrna lub złota.
Izabelowate -Są podobne do kanarków brunatnych, jednak mają nieznacznie od nich jaśniejszą barwę. Brąz ich upierzenia często przechodzi w odcień beżu. Nogi, palce, pazury i dziób są ciemnoczerwone. Znanych jest 18 odmian.
Kanarki kształtne
Trzecią dużą grupą kanarków hodowlanych są kanarki kształtne, czyli posturalne. W Polsce są one jeszcze rzadkością. W ich wypadku przywiązuje się wagę przede wszystkim do wielkości, sylwetki i postawy. Barwa i śpiew mają mniejsze znaczenie. Przodkiem wszystkich odmian ptaków tej grupy był wyhodowany w 1680 r. duży kanarek z Gandawy długości ciała 19 cm, znacznie przewyższający rozmiarami współcześnie żyjące kanarki. Miał on całkowicie gładkie upierzenie, choć już wkrótce wyhodowano odmiany kędzierzawe. Cenione w hodowli są tzw. olbrzymy oraz garbusy. Do grupy kanarków posturalnych zalicza się dziś 26 odmian. Zainteresowani posiadaniem którejś z nich muszą kontaktować się z hodowcami specjalizującymi się w konkretnej odmianie. W sklepach zoologicznych, nawet za granicą, kanarki te pojawiają się bardzo rzadko i są prawdziwym unikatem. Wyhodowanie ptaka którejś z tych odmian jest trudną sztuką i wymaga dużej wiedzy fachowej. W Polsce są one jeszcze niestety rzadkością. Są to ptaki, które mało przypominają swojego przodka, dzikiego kanarka lub nawet kanarki kolorowe. W ich wypadku przywiązuje się wagę przede wszystkim do wielkości, sylwetki i postawy. Śpiew w ich przypadku ma mniejsze znaczenie. Mają one znacznie zmienioną sylwetkę lub strukturę piór, a czasem nawet obie te cechy równocześnie. Obecnie do tej rasy zalicza się około trzydziestu odmian. Generalnie kanarki tej rasy można podzielić na pięć zasadniczych grup oczywiście podział taki jest umowny, ponieważ niektóre kanarki kształtne posiadają cechy chociażby dwóch grup, np. kanarek floreński może dziedziczyć cechy grupy kędzierzawych i koroniastych
Trębacz paryskijest uważany za króla wśród kanarków kształtnych. Ten najstarszy kędzierzawy kanarek ma minimum 19 cm długości. Jego pióra na głowie, plecach, piersi i bokach są ufryzowane. Występuje we wszystkich barwach. Jego dodatkową cechą charakterystyczną są skręcone pazury przypominające korkociągi.
Padwański ma 18 - 19 cm długości, kędzierzawe upierzenie oraz głowę gładką lub z koronką. Występuje we wszystkich odmianach barwnych. Trudno się rozmnaża.
Północnoholenderski ma 17 cm długości i wyprostowaną sylwetkę - 65°. Na jego piersi i plecach występuje charakterystyczny koszyczek z piór. Występuje we wszystkich barwach.
Południowoholenderskipodobny do swojego północnego kuzyna. Ma bardzo podobne upierzenie, choć może nieco bardziej uporządkowanePrawidłowa jego sylwetka ma kształt cyfry S głowa jest wyciągnięta do przodu, a nogi są wyprostowane. Wielkość 17 cm i występuje również we wszystkich barwach.
Szwajcarski długość ptaka wynosi 17 cm, a jego profil przypomina półksiężyc. Rozmnaża się łatwiej niż jego krewniak francuski. Ubarwienie może być różnorodne, z wyjątkiem barwy czerwonej.
Floreński –należy do kanarków małych; wielkość jego ciała nie powinna przekraczać 13 cm. Jego postawa w stosunku do drążka sformowana jest pod kątem 55°. Ma figlarnie ufryzowane plecy w kształcie kwiatka. Może być z koronką lub bez. Występuje we wszystkich barwach. W grupie kędzierzawych należy do najmłodszych ras. Jego rejestracja nastąpiła w 1983 roku.
Japoński –wielkość 17 – 18 cm.
Mediolański –jest to włoska odmiana trębacza. Od swojego kuzyna jest mniejszy o 2 cm i nie jest tak obficie kędzierzawy. Występuje w barwie zwłaszcza białej lub czerwonej, natomiast nigdy zielonej.
Olbrzym włoski – należy do największych kędzierzawych kanarków. Jego wielkość to minimum 21 cm. Upierzenie ma bardzo obfite w dowolnej kolorystyce. Ptak utrzymuje na drążku pozycję uformowaną do drążka pod kątem 60° i więcej. Dziób w kształcie klina, szeroki. Pazurki zwijające się lub przynajmniej z tendencją do zwijania się.
Włoski garbus – powstał na bazie trębacza. Pióra są krótkie, szyja bardzo długa i wraz z głową w stosunku do tułowia oraz nóg tworzą kąt o minimum 80°. Rozmnaża się słabo. Występuje we wszystkich barwach. Wielkość maksymalnie 15 cm.
Belgijski – w języku ludowym jest nazywany kanarkiem „pracującym”. Jest to rasa ptaków gładko upierzonych o małej główce. Występuje w różnych odmianach barwnych z wyjątkiem czerwonej. Idealna sylwetka ma kształt cyfry „7”. Wielkość 17 cm.
Hiszpański –ma minimum 17 cm długości, słabo opierzone nogi; na plecach, piersiach i bokach ciała pióra lekko ufryzowane. Idealna sylwetka ma kształt cyfry „1”. Główka jest lekko pochylona. Nie występuje w barwie czerwonej.
Szkocki – ma wygiętą, nastroszoną pozę, małą główkę, wyciągniętą do przodu szyję, cienkie, długie ciało i podgięty pod żerdką ogon. Jego profil przypomina sierp lub półksiężyc. Kolor upierzenia jest dowolny za wyjątkiem barwnika czerwonego. Wielkość minimum 17 cm. Japoński – jest to ptak bardzo mały, o wielkości maksymalnej 11,5 cm. W pozie wyprostowanej ogon powinien mocno podwijać się pod żerdkę. Barwa nie powinna mieć czerwonego pigmentu.
Szkocki garbus - (Serinus canaria) O nadaniu nazwy temu kanarkowi zadecydował jego wygląd. Był on w XIX w. ogromnie popularny w swojej rodzinnej Szkocji, ale później prawie zanikł. Na szczęście w ostatnich latach uzyskano bardziej witalne osobniki i łatwiej jest nabyć dobre stado zarodowe. Poza swą posturą ten kanarek ma jeszcze jedną istotną cechę ,od której zależy sukces na wystawach ptaków. Śpiew tego kanarka jest opisywany jako "wędrujący", gdyż samiec podczas śpiewu przeskakuje z żerdki na żerdkę . Podczas oceny przez sędziów na wystawach garbus szkocki nie zawsze chce przyjmować swą charakterystyczną postawę . Prawdopodobnie czasochłonność niezbędnego treningu jest jednym z powodów wymierania tej rasy.
Pokarm i pielęgnacja - Podstawą żywienia przez cały rok jest standardowa mieszanka dla kanarków oraz zielonki i pokarm jajeczny . Wbrew pozorom są to dość odporne ptaki i mogą być trzymane w wolierze.
Rozmnażanie - Podobnie jak u innych kanarków . Ze względu na konieczność selekcji i właściwego dobierania rodziców, niezbędne są indywidualne klatki dla samic.
Charakterystyka - Długość ciała-17 cm. Rozróżnianie płci-Samce śpiewają ,w sezonie godowym mają inny niż samice kształt kloaki. Dane o lęgach-Inkubacja jaj trwa 14 dni :młode opuszczają gniazdo po 14 dniach. Ptak powinien trzymać głowę skierowaną naprzód , długa szyja podkreśa łukowatą posturę. Należy do typu "nieintensywnych", jego barwa jest trochę bledsza niż u typu "intensywnego". Ciało garbusa szkockiego ma kształt łukowaty, stąd wywodzi się jego angielska nazwa "ptako krąg". Ogon długi powinien zaginać się i sięgać pod żerdkę.
Skala punktowa COM.
1) głowa 20
2) wielkość 10
3) głowa i szyja 10
4) grzbiet 20
5) budowa ptaka 20
6) nogi 5
7) ogon 5
8) kondycja 10
Monachijski –swoją figurą i rozmiarami przypomina szkockiego, jednak ogon u niego nie jest podwinięty pod żerdkę. Brzuch i profil jest normalnie wypukły. Wielkość ptaka 15 – 16 cm.
Berneński –cechą charakterystyczną tej rasy jest dumna i wyprostowana postawa, głowa szeroka z góry spłaszczona, z wyraźnym czołem. Wielkość 16 cm. Barwa z wyjątkiem czerwonej.
Yorkshire –są to ptaki duże, eleganckie, z maleńką głową, krótkim dziobem, długim cienkim tułowiem i długim ogonem trzymanym prosto. Osiągają one wielkość minimalną 17 cm. W tej rasie dopuszczalne są wszelkie przebarwienia oraz niesymetryczne ubarwienie.
Norwik – należy do starej angielskiej rasy. Jest ptakiem dużym, o wielkości 16 – 16,5 cm, krępym, z krótkimi nogami i krótkim dziobem. Przez pewien czas istniały dwie formy tej rasy: gładka i szurpata. Obecnie szurpaty uznawany jest za oddzielną rasę. Występuje we wszystkich barwach. Należy do najbardziej oswajalnych kanarków, chociaż bardzo trudnych w rozmnażaniu. Ma tendencje do otłuszczania.
Border –jest to mały ptaszek o rozmiarach 14,5 – 15 cm z gładkim upierzeniem, zawsze jednokolorowym połyskującym. Charakterystyczną cechą jest dumna postawa i mała kulista główka. Ogon stanowi 1/3 wielkości ptaka. Nie występuje w barwie czerwonej.
Border - (Serinus canaria). Kanarek pogranicza Tę odmianę kanarka uzyskano w końcu XIX w. na pograniczu Anglii i Szkocji. Z tego powodu miał on inne nazwy w różnych częściach Wielkiej Brytanii . W Anglii nazywano go kanarkiem Cumberlanda, podczas gdy w Szkocji był znany jako kanarek pospolity. W 1890 r. brytyjscy hodowcy poszli na kompromis i nazwali go kanarkiem pogranicza. Pod tą nazwą jest znany hodowcom w wielu krajach . W Polsce nazwano go poprostu borderem.
Pokarm i pielęgnacja - Jako pokarm podajemy standardową mieszankę dla kanarka ,wszelkie zielonki stosowane w żywieniu ptaków oraz mieszankę jajeczną podczas sezonu lęgowego. Kanarki tej odmiany są dość odporne i mogą być trzymane w wolierze przez prawie cały rok . Są one często polecane początkującym hodowcom jako łatwe w pielęgnacji i rozmnażaniu . Nie wymagają podawania w pokarmie syntetycznych barwników, ale godne plecenia jest podawanie im obfitości zielonek np. liści szpinaku ,które są doskonałym źródłem luteiny, naturalnego barwnika piór. Dobrze pielęgnowane są wesołe ruchliwe . W Wlk. Brytanii znana jest też mniejsza odmiana bordera.
Wygląd ptaka - Wielkość ciała 14cm. Głowa okrągła, nieduża, dziób mały, stożkowaty. Cały korpus musi być okrągły, krępawy o eleganckim wyglądzie. Plecy lekko łukowate ich połączenie z szją jest wyraźnie zaznaczone. Zaokrąglone ramiona tworzą wraz z piersią harmonijną bryłę korpusu. skrzydła muszą przylegać do tułowia i stykać się lekko na jego kuprze. Na bokach lotki odstają nieco od piór pokrywowych. Nogi ptaka są niedługie, lekko ugięte w pozycji siedzącej nie widać nogawek. Pióra pokrywowe powinny być gęste, gładkie, muszą mieć jedwabisty połysk i dobrze przylegać do siebie.
Skala punktowa oceny borderów według COM
1) głowa.......10
2) postura.....15
3) skrzydła....10
4) nogi.........5
5) upierzenie..10
6) ogon.........5
7) postawa.....15
8) zachowanie..10
9)ubarwienie..15
10)wielkość.....5
Rozmnażanie -Jako podstawy do gniazd używa się standardowych koszyczków o dpowiedniej wielkości. Samiec jest wpuszczany do klatki samicy tylko na czas kopulacji. Samice samodzielnie wysiadują jaja i opiekują się pisklętami. Nie należy krzyżować między sobą ptaków o upierzeniu "intensywnym", ale łączyć je w pary z osobnikami o miękkich ,jedwabistych piórach określanych jako nie "nieintensywne"
Odmiany -Znane są różne odmiany barwne borderów: białe, cynamonowe, zielone , żółte i plamiste.Głowa mała i zaokrąglona, upierzenie jasnożółte- jednolite, korpus powinien być kulisty a skrzydła stykać się końcami.
Border miniaturowy –jest to pomniejszony border /charakterystyka podobna/ dzięki kojarzeniu z glosterem. Wielkość jego 11 cm.
Hiszpańska miniatura – jest to maleńki ptaszek z wąską szyją i maleńką główką, którego wielkość wynosi 11,5 cm. Korpus jego ma kształt buteleczkowaty. Może występować w wielu odmianach barwnych za wyjątkiem czerwonej. Ptaszek charakteryzuje się szybkością i zwinnością.
Lancashire jest to jedna z najstarszych ras kanarków z koronką. Są to ptaki bardzo duże, osiągające wielkość 22 – 23 cm. koronka jest u nich mała, lekko opadająca na dziób. Ptaki te występują w barwach białej i żółtej. Rozmnaża się słabo. Występuje z koronką lub jako gładki. Crested /koroniak angielski/ - charakteryzuje się największą koronką wśród ptaków tej grupy, przykrywającą górną część dzioba. Jest kanarkiem dużym, osiągającym wielkość minimalną 17 cm. ptaki te mają spokojny temperament i zarazem tendencję do otłuszczania. Dopuszczalne są tu wszystkie odmiany barwne i pstre, z wyjątkiem czerwonej. Ptaki te słabo gniazdują. Może być z koronką lub gładki.
Koroniak niemiecki kanarek ten wyróżnia się pionową postawą na żerdce, gładkim upierzeniem i równomiernie rozłożoną koronką. Jego wielkość wynosi 14 cm. Upierzenie tych ptaków powinno być równomierne, bez niesymetrycznych plam, we wszystkich barwach.
Gloster jest to miniaturowy kanarek, najmniejszy wśród ptaków z koronką. Jego wielkość nie powinna przekraczać 11,5 cm. Za rasę został uznany w 1925 roku. Może być z koronką lub bez, czyli tzw. gładki. Dopuszczalne są wszystkie barwy oprócz czerwonej. Jest najchętniej hodowanym kanarkiem kształtnym, ponieważ bardzo łatwo się rozmnaża.
Gloster(Serinus canaria) Jest to stosunkowo młoda rasa kanarków, uzyskano ją krzyżując kanarki harceńskie z małymi borderami. Pokazano je po raz pierwszy na wystawie kanarków w Gloucestershire ( W.Brytania) w 1925 r. Po II wojnie światowej stały się bardziej popularne .Angielskie nazwy "buff" i "yellow" są oznaczeniami typu upierzenia glosterów . Pierwszą określa się w języku polskim jako "nieintensywne", a drugą "intensywne".Ptaki "nieintensywne", czyli "buff" są nieco większe i bardziej pospolite. Hodowcy używają innej nazwy dla osobników czubatych ( "korońce") i innej dla pozbawionych czubka na głowie("gładkie")
Pokarm i pielęgnacja -Całkowicie wystarczającym pokarmem jest standardowa mieszanka dla kanarków ,zielonki i pokarm jajeczny. Chętnie zjadane są również chwasty np. gwiazdnica ,rdest ptasi i krwawnik. Jest to odporna odmiana kanarków i może przebywać w wolierze zewnętrznej przez niemal cały rok. Zbędne jest podawanie tym kanarkom pokarmów zawierających syntetyczne barwniki poprawiające barwę upierzenia. Kanarki tej rasy nie są zbyt drogie i nie sprawiają większych problemów w hodowli.
Rozmnażanie -Podobne jak u innych kanarków , nie powinno się krzyżować dwóch ptaków czubatych . Częste krzyżowanie ptaków typu "buff" powoduje występowanie u potomstwa cyst piórowych . Odnawiają się one i powiększają przy każdym pierzeniu . Aby temu zapobiec, należy regularnie krzyżować ptaki "intensywne" z "nieintensywnymi" .
Skala punktowa oceny według COM:
1) koronka i głowa. 15
2) symetria koronki. 5
3) postura..........20
4) ogon...............5
5) upierzenie........15
6) postawa...........10
7) nogi...............5
8) wielkość..........15
9) ogólne wrażenie...10
Rozróżnianie płci -Samce śpiewają, a w sezonie godowym mają inny niż u samic kształt kloaki Dane o lęgach .Inkubacja jaj trwa 14 dni : młode puszczają gniazdo po 14 dniach Czubek tej rasy jest dość gęsty i nie zakrywa oczu ,pióra są równej długości.Gruba szyja tworzy całość z szeroką głową. Kombinacja jasnych i ciemnych plam na upierzeniu tego ptaka jest przyczyną zaliczania go do glosterów łaciatych, zwanych czasem szekami.
Lizard nazywany jest często kanarkiem jaszczurowym. Ma charakterystyczne cechy: wierzch głowy (czapeczka) tak samo u samca, jak i u samicy jest żółty, a pozostałe upierzenie jest kropkowane – łuskowate. Taki rysunek uzyskujemy dlatego, ponieważ pióra na grzbiecie, piersi i brzuchu mają ciemne środki i jasne zewnętrze. Czym więcej jest u ptaków czarnej melaniny, tym bardziej kontrastowe i efektywne jest ich upierzenie. Wyróżniamy dwa typy lizardów: złocisty i srebrzysty. U ptaków złocistych czapeczka i obrzeża piórek są intensywnie żółte, natomiast u srebrzystych blade. Tak piękne upierzenie uzyskują ptaki dopiero po pierwszym pierzeniu. Po 2 – 3 latach ich intensywność blednie. Ich wielkość 12,5 cm.
Lizard -(Serinus canaria) Lizardy są prawdopodobnie najstarszą rasą kanarków .Czy z "płytką" (jaśniejszą plamą na głowie)czy bez ,zawsze łatwo poznać lizarda po niezwykłym wzorze na upierzeniu. Kanarki nazwane lizardami opisano po raz pierwszy już w 1709 r. Od tego czasu rasa ta przeżywała wzloty i upadki, ale obecnie jest dość popularna. Wyróżnia ją charakterystyczne upierzenie . Podczas wystawy ptak musi pokazać całe swe upierzenie ,aby sędzia mógł dokładnie obejrzeć półksiężycowate wzory na jego grzbiecie.
Pokarm i pielęgnacja - Podajemy mieszankę dla kanarków oraz zielonki i pokarm jajeczny. Ptaki biorące udział w wystawach mogą być karmione z dodatkiem syntetycznych barwników, które powinno się podawać tuż przed pierzeniem .U tej rasy ocenia się upierzenie i wzór na piórach. Są to odporne ptaki i mogą być przez dużą część roku trzymane w wolierze zewnętrznej.
Rozmnażanie -Samicom przygotowuje się podstawy pod gniazdo . Dla określenia typu upierzenia lizardów używa się określeń "złoty" i "srebrny" zamiast "intensywny" i "nieintensywny". Dla uzyskania najlepszych rezultatów powinno się łączyć w pary ptaki z obu typów . Hodowcy rzadko łączą ze sobą dwa ptaki o pełnych "płytkach", czyli żółtych plamach na głowach ,gdyż ich potomstwo miewa wtedy zbyt duże "płytki".Tak więc ptaka o pełnej "płytce" łączymy w parę z ptakiem o innym typie jasnej plamy na głowie. Osobniki z tzw. niepełną płytką mogą być łączone ze sobą w pary.
Charakterystyka -Długość ciała-----12,5 cm. Długość życia-----10 lat Rozróżnianie płci-----Samce śpiewają,a w sezonie godowym mają inny niż u samic kształt kloaki. Dane o lęgach-----Inkubacja jaj trwa 14 dni: młode opuszczają gniazdo po 14 dniach . Niepełna płytka to określenie jasnej plamy na głowie ,jeżeli są na niej również ciemne pióra, pełna płytka to żółta owalna plama sięgająca od dzioba do podstawy czaszki.Lizardy mają jedwabiste upierzenie o charakterystycznym wzorze zwanym "łuskowaniem". U wszystkich odmian lizardów nogi i stopy są ciemne. Poza lizardami z niepełną i pełną płytką są jeszcze lizardy bez płytki.
Skala punktowa COM
1) ubarwienie głowy 10
2) ubarwienie podstawowe 10
3) brwi 5
4) rysunek łusek 25
5) ogon i skrzydła 10
6) upierzenie 15
7) pokrycie skrzydeł 15
8) łuski piersi i boków 10
9) dziób nogi i pazurki 5
10) ogólne wrażenie 5
U tego młodego ptaka widzimy cechy wskazujące na bardzo dobrego osobnika swojej rasy - właściwie zarysowana czapeczka i dobry rysunek piersi. Dziób i nogi ptaka powinny być ciemne, czego nie widzimy u młodych ptaków. Poprzez odpowiednie żywienie - dodawanie zielonych alg do karmy jajecznej i podawanie dużej ilości zieleniny Lizardą ciemnieją nogi i dzioby. Bardzo ważny u Lizardów oprócz czapeczki jest rysunek melaninowy w części piersiowej, który obok rysunku grzbietowego należy określić jako "łuski" i powinien się rozciągać możliwie daleko ku łanowi piór, podążając do boków szyi, poprzez boki i piersi. U tego Lizarda nieintensywnego (srebrnego) można to bardzo dobrze zobaczyć. Rysunek melaninowy pokazujący się u kanarków jako kreskowanie daje przy rasie Lizard cechę typową dla rasy, mianowicie łuskowatość, szczególnie przy rysunku grzbietowym przy czym piórka mają jaśniejsze obrzeża, nadają szczególna wyrazistość i tworzą półksiężycowy rysunek. Należy zaznaczyć, że nie czapeczka tworzy Lizarda, tylko właśnie łuskowatość. Żywienie Podstawowym pokarmem Lizardów jest mieszanka ziaren, ja osobiście stosuję mieszankę belgijskiej firmy DAME - Ohne Rubschen (bez rzepiku) wzbogacając ja ziarnem sezamu, dziewanny, sałaty. W okresie lęgów podają kanarkom karmę jajeczną Sluis Eifutter Plus z dodatkiem kaszki KUS-KUS Bardzo ważne są minerały i witaminy, które musza być przez cały rok w klatkach. Młode kanarki chętnie jedzą kiełkowane nasiana. Po oddzieleniu od rodziców i usamodzielnieniu Lizardy zostają przeniesione do wolierów gdzie pozostają do momentu aż się całkowicie wypierzą.
Londyński –jest małym ptakiem, o wielkości 14 cm. podobnie jak lizardy, właściwe upierzenie uzyskują w drugim roku życia, a po tym okresie ich upierzenie traci kontrastowość. Ubarwienie całego ptaka jest żółte, a skrzydła i ogon są czarne. Upierzenie jest gładkie i przylegające. W połowie XX wieku rasa ta prawie wymarła.
Przygotowanie do lęgów zaczynamy już w połowie stycznia, kiedy to do jedzenia zaczynamy kanarkom intensywnie podawać zieloną karmę – zwłaszcza skiełkowany rzepik oraz karmę jajeczną. Czynnikami stymulującymi rozmnażanie w tym czasie są: wydłużanie się dnia, wzrost temperatury oraz bogate pożywienie. Sukcesem hodowcy jest właściwy wybór par do lęgów. Nie łączmy raczej par o takim samym upierzeniu (intensywne + intensywne itp.) Możemy łączyć starszego z młodym , nie rozmnażajmy ptaków słabych i kalekich jak również zbyt blisko spokrewnionych (te ostatnie czasem stosowane u kanarków śpiewających). U kanarków też występują przypadki antypatii , więc uważnie obserwujmy nowe pary.
Ogólnie o lęgach
Stosuje się trzy podstawowe metody rozmnażania. Hodowcy którzy chcą jak najwięcej potomstwa od wybranych samców, umieszczają samiczki w osobnych, zaopatrzonych w koszyczki gniazdowe klatkach najpraktyczniejsze są klatki typu skrzynkowego, to znaczy takie, w których tylko przednia ścianka wykonana jest z drutu, a pozostałe wykonane są z sklejki), potem wpuszczają określonego samca tylko w celu zapłodnienia jaj (codziennie rano na 1 godz., kolejno do 2-3 samic). Wpuszczanie samca rozpoczynamy wtedy gdy samiczki budują gniazda, kończymy po zniesieniu 3-4 jaj. Po dopuszczeniu samca należy jednak bystro obserwować ich zachowanie, czy czasami samiczka nie przejawia agresji wobec samca i odwrotnie. W takim wypadku należy je rozdzielić i spróbować ponownie po jakimś czasie. Wysiadywanie i opiekę nad pisklętami powierzamy samiczkom. Możemy też umieścić samca z jedną samiczką, aż ta zniesie wymagane 2-3 jaja i potem przenosić go do następnych (lepsza gwarancja zapłodnienia jaj) . Stosuje się też zapładnianie grupowe. Umieszcza się wtedy 3-4 samice z samcem w jednej klatce (duża klatka), metoda ta jednak powoduje bójki samic i straty w lęgach. Początkujący hodowca rozmnażanie powinien rozpocząć od pary kanarków w dużej klatce przez cały okres lęgów, co jest najbardziej naturalną metodą .
Budowa gniazda
Budowa gniazda rozpoczyna się u kanarków w lutym lub marcu (wcześniej nie należy dopuszczać do zakładania gniazd). Budowa trwa zwykle kilka dni.W dwudniowych odstępach samiczka znosi 3-4 jaj, które wysiaduje przez 21 dni. W tym czasie samiec opiekuje się partnerką, systematycznie ją karmi i jest stale w pobliżu budki. Po wykluciu się młodych przez pierwsze cztery dni nadal zajmuje się pielęgnacją samiczki, następnie wraz z nią wychowuje pisklęta. Dobrze karmione młode opuszczają budkę po 30 dniach życia. Jeszcze przez blisko trzy tygodnie karmione są przez rodziców. Po uzyskaniu samodzielności powinny być odłączone od rodziców, którzy stają się agresywni przed następnymi lęgami i mogliby im wyrządzić krzywdę. Przepierzanie młodych trwa do 10 miesięcy. W tym okresie ptaki potrzebują dużo ruchu i dobrej karmy. Przy rozmnażaniu kanarków w parach najbardziej praktyczne są klatki typu skrzynkowego o wymiarach 80 x 50 x 60 cm, wykonane ze sklejki, zaś przednia ściana jest ażurowa, wykonana z drutu. W takiej klatce, na jej tylnej ścianie, na wysokości około 15cm od sufitu, umieszcza się gniazdo pomocnicze, służące za podstawę do złożenia gniazda przez ptaki. Gniazda pomocnicze powinny być umieszczone w taki sposób, aby ptaki mogły łatwo do nich wchodzić z sąsiadujących żerdek, oraz aby była zapewniona obserwacja ptaków w gnieździe. W gotowym gnieździe pomocniczym kanarek sam buduje gniazdo z dostarczonego mu materiału budulcowego (szarpie, włókna sizalowe, mech, sierść, skrawki papieru, pocięte resztki materiału bawełnianego i wełnianego). Musimy pamiętać, iż budulec na gniazdo powinien być dostarczony w nadmiarze, tak, aby samiczka mogła sama wybrać odpowiadający jej materiał. Budowa gniazda trwa kilka dni.
Składanie jaj
W czasie jednego lęgu samica składa od 3 do 6 jaj. Znosi jajka mniej więcej w 3 – 6 dni od pierwszej kopulacji. Samica znosi po jednym jaju dziennie w godzinach rannych lub przedpołudniowych. Podczas gdy dzikie kanarki rozpoczynają wysiadywanie po złożeniu ostatniego jaja, domowe wysiadują od razu - od złożenia pierwszego. Pisklęta z jaj złożonych później są, mniejsze i słabsze od rodzeństwa wyklutego wcześniej. Najstarsze z pewnością będą najszerzej otwierać dziobki, dlatego większość pożywienia im się trafi. Oznacza to niechybnie śmierć dla młodszych. Niektórzy hodowcy praktykują zabieranie pierwszych dwóch najpierw złożonych jaj i zastępowanie ich jajami sztucznymi (np. z modeliny, można je kupić w sklepie zoologicznym) bądź też nie zapłodnionymi jajami z poprzednich lęgów. Należy zabierać je najlepiej rano między godziną 7 a 9. Zabrane jaja przechowuje się w pudełku z watą w bezpiecznym miejscu. Postępujemy tak aby wszystkie młode miały równe szanse równoczesnego wyklucia się. Wieczorem, w dniu, w którym samica złoży 3 lub 4 jajo (ciężko jest wyczuć które jajo jest ostatnie), zabieramy sztuczne jaja, a na ich miejsce wkładamy prawdziwe. Dzięki takiemu postępowaniu młode wykluwają się jednocześnie. Inkubacja jaj trwa 13-14 dni.
Jeśli zdecydujesz się na podkładanie jaj, pamiętaj że musisz to robić jak najostrożniej, tak aby żadne jajko nie uległo uszkodzeniu !!! Jajka kanarków są bardzo delikatne.
Okres wysiadywania
Wysiadywanie jaj należy do obowiązków samicy, chociaż samce chętnie zastępują partnerki, kiedy te mają przerwę na posiłek. Jeśli zdarzy się, iż samica z jakiejś przyczyny opuści młode, należy umieścić je wówczas w gnieździe innej samicy, przynajmniej do czasu ukończenia przez nie dwóch tygodni życia. W tym już wieku opiekę nad nimi może przejąć sam hodowca. W razie braku zastępczej samicy gniazdo należy umieścić w bardzo ciepłym miejscu i dodatkowo przykryć flanelą, a młode karmić, co dwie godziny pokarmem takim, jaki dostarcza im samica, a więc papką jajeczną wzbogaconą różnymi składnikami mineralno - witaminowymi. Z chwilą rozpoczęcia wysiadywania jaj przestajemy podawać kanarkom mieszankę jajeczną i biszkopty.
Młode
Po wykluciu piskląt samiczka jeszcze przez 8 dni nie opuszcza gniazda. Młode, świeżo wyklute pisklęta kanarka są nagie, ślepe i całkowicie zdane na opiekę rodziców. Samica i samiec karmi je, podając nadtrawiony pokarm wprost do dziobów, oraz sprząta odchody. W pierwszych dniach praktycznie nie opuszcza gniazda, a sama karmiona jest przez samca. Gdy wreszcie samiczka wyjdzie z budki, by samodzielnie się pożywić, należy ostrożnie skontrolować gniazdo i ewentualnie usunąć nie zalężone jaja lub martwe pisklęta. Wskazane też jest wyjęcie z klatki wanienki do kąpieli oraz niepodawanie przez kilka dni zieleniny, może ona bowiem doprowadzić u młodych do biegunki. Od pierwszego dnia życia piskląt zaczynamy podawać pokarm jajeczny, najpierw w niewielkich ilościach, zmieniając porcje 2-3 razy dziennie. Wraz z upływem 6 dnia życia piskląt do jadłospisu dodajemy niewielkie ilości świeżych zielonek. Od ósmego dnia od wylęgu należy kanarkowi dawać normalny pokarm, tzn. jak najbardziej urozmaicony. Młode mają bowiem ogromne zapotrzebowanie zarówno na witaminy, jak i na sole mineralne Uzupełnieniem diety powinien być skiełkowany rzepik, dodatki mineralno-witaminowe oraz sepie. Pod dostatkiem powinno być również ziarno. Karmione w tym okresie przez oboje rodziców rosną bardzo szybko, ale i dużo brudzą. O ile to możliwe, powinniśmy - ze względu na higienę - usuwać z gniazda ich odchody, uważając jednak, by nie niepokoić zanadto ptasiej rodziny. Młode opuszczają gniazdo po 14 dniach od wyklucia, choć jeszcze przez 2, 3 tygodnie przebywają z rodzicami we wspólnej klatce. W tym czasie obowiązek karmienia piskląt spoczywa na samcu, samica, bowiem przygotowuje się już do kolejnego lęgu. Młode oddzielamy od rodziców, gdy już samodzielnie jedzą nie tylko mieszankę jajeczną, ale także ziarno, a na ich głowach nie widać już puchu.Drugi lęg
Już po 14 dniach od wyklucia się piskląt powinniśmy powiesić w klatce drugie gniazdo wysłane sianem i szarpią. Samiczka w tym czasie znowu jest gotowa do złożenia jaj. Nie musimy martwić się o los dorastających kanarków, gdyż troskliwie zaopiekuje się nimi ojciec. Nie zapomnijmy również w drugim lęgu o zmianie pierwszych jaj na sztuczne. Jeżeli nie przygotujemy kanarkom nowego gniazda, mogą one wyrzucić odchowywane pisklęta z pierwszego gniazda, by zrobić miejsce dla ich przyszłego rodzeństwa. Niecałkowicie opierzone podrostki będą marzły na podłodze i bezradnie skakały. dopraszając się o pożywienie. Oczywiście, rodzice nie zostawią ich bez opieki, ale nie będą miały już takich samych warunków jak w gnieździe. Harmonijnie żyjąca para kanarków powinna doskonale dać sobie radę z odchowaniem piskląt z obu lęgów. Może się jednak zdarzyć, że samiec będzie bez przerwy molestował seksualnie partnerkę i nie pozwalał jej na odpowiednie zajmowanie się przychówkiem. Takiego nachalnego "kochanka" musimy na jakiś czas odłączyć od rodziny, by umożliwić samiczce spokojny wychów młodych. Niektórzy hodowcy łączą samca z różnymi samiczkami tylko na okres zalotów. Wówczas matki same odchowują swe młode. Nie powinny jednak robić tego częściej niż 2 razy w roku, by nie nadwerężyć kondycji i zdrowia.
Samodzielność
Po upływie 20 dni pisklęta próbują samodzielnie jeść ,pokarm powinien być urozmaicony aby uniknąć kłopotów gdy dorosną, mimo że potrafią samodzielnie jeść czasami są jeszcze karmione przez matkę .Ptasią rodzinkę możemy rozdzielić po 4 tygodniach ,kiedy to młode mają już pióra ogonowe dł. 2 cm. Po oddzieleniu młodych obserwujemy czy zjadają podawany pokarm ,czy nie są osowiałe-w tym przypadku wpuszczamy na 1 godz. matkę która je dokarmi.
Obrączkowanie
W 6 lub 7 dniu młodym pisklętom należy założyć obrączki rodowe. Obrączkując ptaki bierze się je delikatnie do ręki, ujmując nogę pisklęcia w dwa palce lewej ręki (duży i wskazujący), układa się trzy palce razem i na nie wciąga obrączkę, przesuwając ją z kolei na nogę, należy przy tym uważać, aby nie uszkodzić tylnego palca. Po zaobrączkowaniu pisklęta należy włożyć delikatnie z powrotem do gniazda i oddać samicy, zapisując uprzednio numery obrączek. Na obrączce, którą można otrzymać należąc do Polskiej Federacji Ornitologicznej możemy znaleźć następujące oznakowanie:
PL - Polska
00 - rok (2000)
K-19 - znak hodowcy (pierwsza litera nazwiska i numer hodowcy)
001 - kolejny numer zaobrączkowanego ptaka
Śpiew Kanarków
Pod koniec lata, gdy czas pierzenia minie ,stare samce zaczynają śpiewać, po krótkim czasie wtórują im młode, wtedy dopiero wiemy ilu mamy osobników płci męskiej. Młode samczyki umieszczamy w osobnych klatkach .Klatka ptaka nauczyciela powinna stać naprzeciwko klatek z młodymi samcami , najłatwiej uczą się one od swoich ojców i warto, aby to byli ich nauczyciele
Pierzenie Kanarków Młode zaczynają się pierzyć jak tylko się usamodzielnią, dorosłe po skończonych lęgach. Wypadają najpierw drobne pióra ,na brzuchu i grzbiecie ,potem lotki i sterówki, zawsze w określony sposób. Podczas normalnego pierzenia nie powstają łysiny ,lotki i sterówki wypadają po obu stronach symetrycznie. Pierzenie trwa ok.1 miesiąca .Zaburzenia w pierzeniu mogą wystąpić u ptaków trzymanych pojedynczo, w takim przypadku pomaga dodawanie do wody w poidełku jednej kropli płynu Lugola lub jodyny ,przez 2 tygodnie,podczas pierzenia ptaki są bardzo wrażliwe na błędy żywieniowe i przeziębienia.
Nie zapominajmy o tym, że kanarki są ptakami terytorialnymi, dlatego każdy samiec potrzebuje własnego rewiru. Z tego powodu młode ptaki musimy rozdzielić. Pamiętajmy, aby nie łączyć w pary rodzeństwa. Chów wsobny, czyli kojarzenie osobników blisko ze sobą spokrewnionych, grozi bowiem przychodzeniem na świat ułomnego potomstwa lub nawet zamieraniem zarodków we wczesnym okresie rozwoju. Często hodowcy amatorzy po pierwszych udanych doświadczeniach z rozrodem swych podopiecznych, zwłaszcza gdy pisklęta wyrastają na ptaki o barwach innych niż rodzicielskie lub mają nieoczekiwane cechy zewnętrzne, np. czub na główce, stają się wielkimi miłośnikami hodowli kanarków. Nic dziwnego, że z niecierpliwością oczekują następnego przychówku, licząc na wiele miłych niespodzianek.
Choroby
v6.01.6 © 2003-2005